Câu ca dao nói nhớ một thời vận hành của con đường tàu lửa hơi nước sử dụng Gòn-Mỹ Tho, gồm ga bắt đầu tại tức thì góc xéo đối lập chợ Bến Thành, nhưng chắc chắn rằng rằng câu ca dao thành lập và hoạt động sau khi chợ Bến Thành xây xong, công ty ga này trở thành quanh vùng nhộn nhịp nhất tp sài gòn vào thuở đó.

Bạn đang xem: Hỏa xa sài gòn


*

Ðường xe cộ lửa sài Gòn-Mỹ Tho bước đầu xây dựng vào khoảng thời gian 1881, dài 70 cây số, và đưa vào vận hành chuyến trước tiên đến Mỹ Tho vào thời điểm năm 1885. Ðường tàu này là một phần của kế hoạch mở rộng mạng lưới giao thông đường sắt quanh vùng phía phái mạnh về cho Mỹ Tho của doanh nghiệp Hỏa xa Ðông Dương (Chemins de Fer de L’Indochine – CFI) và đi tiếp đến Vĩnh Long, tiếp nối nối kế tiếp Nam Vang (Campuchia). Song, bởi cuộc khai quật thuộc địa lần thiết bị hai của họ chạm chán khó khăn đề xuất kế hoạch chỉ xây cho Mỹ Tho thì ngưng.

Vào thời gian này, khu đất phía trước chợ Bến Thành (sau này là khu vui chơi công viên Quách Thị Trang) còn là một trong nê địa sình lầy fan Pháp hotline là ao Boresse. Nguyên khu đất dọc theo đầu mặt đường Colonel Budonnet (Lê Lai sau này) cho ranh giới phần khu đất rạp cải lương Aristo (nay là hotel New World) là khu đất trống. ở kế ga sài gòn là depot không hề nhỏ sửa chữa đầu xe pháo lửa, kho đựng tà vẹt và đường ray của công ty. Ðây là tuyến phố xe lửa thứ nhất đường lâu năm ở miền nam bộ do CFI thiết kế; sau khi vận hành được vài ba năm thì giao lại cho doanh nghiệp Société Générale des Tramways à Vapeur de Cochinchine (SGTVC), trụ sở để tại Quai de l’Arroyo-Chinois (bến Chương Dương) quản lí lý. Trước đó, công ty SGTVC đã quản lý thành công và mang về nhiều lợi tức đầu tư từ việc khai quật các tuyến đường tàu ngắn trong trung tâm và những vùng phụ cận; ga xe lửa ngắn đầu tiên nằm tại đầu con đường Charner (Nguyễn Huệ), đương đầu ra Bến Bạch Ðằng.

Mãi mang lại năm 1910 CFI mới tiến hành lập đồ vật án phát hành trụ sở Sở Hỏa Xa Ðông Dương – chi nhánh Phía nam (Chemins de Fer de l’Indochine – Réseaux Sud) ở góc cạnh đường la Somme (Hàm Nghi) để điều hành và quản lý việc hành chánh. Một góc tầng 1 dùng làm cho văn phòng bán vé xe lửa con đường dài. Nhì tầng trên là các phòng ban nghiên cứu thiết kế, triển khai những kế hoạch xây dựng hệ thống đường sắt từ miền Trung, Ðông Nam cỗ và những tuyến đường tàu vùng Cao Nguyên. Chợ Bến Thành khánh thành năm 1914, chỉ sau đó vài mon thì toà nhà cha tầng bền vững của Sở Hỏa Xa Ðông Dương chi nhánh Phía Nam cũng rất được khánh thành.


*

Từ khoảng thời hạn này trở đi, ngành đường sắt miền Nam đánh dấu một bước trở nên tân tiến mới: không thể sử dụng đầu thiết bị hơi nước mà được sửa chữa bằng những đầu máy tất cả sức kéo bạo dạn hơn chạy bởi dầu diesel; các tuyến đường tàu ngắn nội đô cũng rất được thay thế bằng tàu nhị toa automobil, và ban đầu xây dựng khối hệ thống xe năng lượng điện trên nhiều tuyến đường thành phố sài gòn – Chợ Lớn. Ðồng thời mở thêm tuyến đường sắt đi miền Ðông Nam-Bộ, chăm chở du khách và di chuyển hàng hoá, đa số là mủ cao su thiên nhiên khai thác rất cấp tốc ở các đồn điền do yêu cầu thị ngôi trường xuất cảng tăng cao. Người việt nam mình mọi khi nhìn thấy đoàn tàu khởi nguồn từ miền Ðông Nam-Bộ về tp sài gòn gọi nó là xe pháo cao-su chứ chẳng thèm nhớ tuyến phố từ Lộc Ninh, Tây Ninh tốt Dầu Tiếng.


Một vài tài liệu nhận định rằng đến những năm 1950, xe cộ hơi cải cách và phát triển cùng hệ thống đường bộ thành phố sài thành – Mỹ Tho được đầu tư chi tiêu gần như xa lộ nên bạn ta đưa sang đi con đường bộ. Mãi mang lại tháng 5/1952 vị sự suy giảm nghiêm trọng quý khách đi xe năng lượng điện nội đô, và tình hình chính trị buôn bản hội khu vực miền nam có thay đổi lớn, công sở Sở Hỏa Xa Ðông Dương trụ sở Phía Nam đổi tên thành Sở Hỏa Xa Việt Nam. Theo quy pháp luật phát triển, phương tiện đi lại vận đưa mới sửa chữa thay thế phương nhân tiện cũ sẽ rõ nét. Năm 1954 cục bộ tuyến đường xe điện nội đô bắt đầu ngưng hoạt động, và mang lại năm 1958 thì tuyến xe lửa vang danh một thời Sài Gòn-Mỹ Tho cũng ngưng hoạt động luôn, chỉ từ các tuyến đường xe lửa ra miền trung và Cao Nguyên.


*

Bến xe cộ vận chuyển đường bộ nằm phía trước Sở Hỏa xa Đông Dương sài gòn trên con đường Lê Lợi (Ảnh: Bưu Thiếp)


Thật ra thì từ đầu thập niên 1940 sự suy vi của hệ thống xe điện sẽ bắt đầu. Trong cuốn sách “Nhớ sao xe cộ dùng Gòn”, xuất phiên bản cách nay ngay sát hai năm, tôi tất cả nhắc lại câu chuyện thuở còn sinh viên đến chơi đơn vị người các bạn có cha làm công chức thời thượng trong hàng người có quyền lực cao Sở Hỏa Xa dùng Gòn. Chính ông trả lời thắc mắc của tôi về khoảng thời hạn suy tàn của xe điện: “Khi chế tạo Ðô thành sài gòn thành một tp lớn của nam Kỳ Lục Tỉnh, fan Pháp đã tùy chỉnh thiết lập đường xe pháo lửa bình thường cho kế hoạch cải tiến và phát triển xe năng lượng điện nội đô. Ðến đầu thập niên tứ mươi, xe cộ hơi cá thể du nhập các vào sài Gòn, cùng xe xích lô đạp, xích lô máy, xe cộ buýt, sau cùng là xe taxi bùng phát. Và đó cũng là ngừng thời kỳ thực dân Pháp nghỉ ngơi Việt Nam, sau khoản thời gian Hiệp định Genève năm 1954 chia cắt hai miền. Cũng tiến độ đó, xe năng lượng điện Sài Gòn không hề hoạt động.”

Tôi cũng kiếm được một tấm hình ảnh bưu thiếp cho biết phía trước trụ sở Hỏa Xa Ðông Dương sài Gòn, từ cuối thập niên 1930 đã có một bến xe khá đi các tỉnh, với hai thương hiệu đó là Berliet và Hotchkiss của hãng xe Renault. Ðây được coi là dòng xe chuyển động hành khách hoàn toàn có thể chứa cho 10 người. Một sự tuyên chiến và cạnh tranh giao thông đường bộ nằm tức thì trước mũi văn phòng con đường sắt.


*


Trong thời hạn này, tình trạng chiến tranh diễn ra ngày càng khốc liệt ở các tỉnh miền Nam, VC thường xuyên xuyên tiêu diệt các đường xe lửa để phòng chận sự tiếp tế và đưa ra viện tự hậu phương ra chi phí tuyến. Sở Hỏa Xa vn bấy giờ phải chia sẻ phòng ốc, phương tiện thao tác cho một ban quân sự chiến lược được thành lập và hoạt động gọi là bình an Thiết Lộ, trực thuộc Hỏa Xa Quân Ðội. Ban chỉ huy đặt lên lầu nhị của Sở Hỏa Xa Việt Nam, vì Trung tá Nguyễn Văn từ làm chỉ huy Trưởng cho tới ngày sài gòn thất thủ.


*

Xe lửa bọc thép của quân đội có mặt tảo thanh trên những tuyến con đường sắt tp sài gòn – miền trung (Ảnh: Internet)


Loại xe cộ lửa quấn sắt sử dụng cho quân nhóm tên là Wickham do doanh nghiệp D Wickham & Co. Ltd. Of Ware & Stevenage gồm trụ sở sinh sống Hertfordshire, nước anh sản xuất. Theo trang lybichthuy.blogspot ghi nhận: “Trước năm 1964, bảo đảm và Dân vệ ko được Mỹ xem là chủ lực quân. Kết quả là quân team Mỹ ko trực tiếp trang bị cho những lực lượng bán quân sự chiến lược này. Trong lúc đó, cơ quan chính phủ VNCH có muốn trang bị tốt hơn cho bảo đảm nên Tổng Thống Ngô Ðình Diệm, qua chuyên chở ngoại giao cùng với Thủ tướng tá Tunku Abdul Rahman đã kiến nghị Mã Lai góp đỡ. Chánh lấp Mã Lai đồng ý viện trợ cho VNCH 600 trinh sát xa và 60 xe pháo lửa quấn sắt Wickham, đang được sử dụng trong cuộc chiến tranh chống CS tại Mã Lai…” trọng trách của xe lửa Wickham là tuần tiễu mở đường cho những đoàn tàu quân sự cũng tương tự tản thương, cùng cứu viện những xe lửa dân sự bị VC phục kích.

Xem thêm: Lý Do Nên Đeo Dây Chuyền Bạc Có Tác Dụng Gì Cho Sức Khỏe Và Trong Tâm Linh?


Toà bên Sở Hỏa Xa thành phố sài gòn tính đến nay đã được hơn 100 năm tuổi, là một trong những kiến trúc bê tông vững chắc và kiên cố với hồ hết đường nét trang trí hoa văn đối kháng giản. Tuy nhiên nó lại sở hữu một lịch sử nhiều năm hình thành trước đó, khi người Pháp khai quật phương tiện thể vận chuyển bởi đường sắt sửa chữa phương tiện đi lại thô sơ ghe thuyền, xe chiến mã trong tp bằng các khối hệ thống đường sắt ngắn cũng như đường fe dài, là hình ảnh khởi đầu cho tuyến đường tàu miền Tây mà rõ ràng là sài Gòn-Mỹ Tho hoạt động một thời hạn hơn nửa rứa kỷ. Toà nhà xứng danh nằm trong danh sách bảo tồn và phát huy giá trị lịch sử dân tộc của ngành đường sắt Việt Nam.